17
Nis-2017

MASAİLER – AFRİKA’NIN EN ÜNLÜ KABİLESİ

Kenya turu sırasında aklımda her zaman 2 şey vardı, ilki safari turu yaparak Masai Mara‘nın uçsuz bucaksız platolarında büyük göçün peşinde koşmak, ikincisi ise Afrika’nın en ünlü kabilesi Masailer‘in yaşamları hakkında bilgi sahibi olmak.

Masailer Afrika’nın savaşçı kabilesi olarak bilinse de gerek etnik kökenleri gerekse de çok ilginç gelenekleri ile sizleri hayrete düşürüyor.

Masailer’i Afrika ile ilgili izlediğiniz belgesel, haber ya da filmlerden mutlaka tanıyorsunuz. Üzerlerindeki değişik masa örtüsü gibi kıyafetleri, kulakları aşağı çekilerek takılan kocaman küpeler ve ellerinde tuttukları sopalar!

O kadar ilginçtir ki geleneklerini öğrendikten sonra bu muhteşem topluluğa olan ilginiz kat be kat artıyor.

MASAİLER NEREDE YAŞIYOR?

Masailer Afrika’nın en büyük (bu bir rivayet, başka yörelerde daha büyük kabileler olduğu söyleniyor) ve en bilinen kabilesi.

Masailer Kenya’nın güneybatı bölgesinde ve Tanzanya’nın kuzeybatı bölgesinde iki sınır kenarında yaşıyorlar.

Oldukça büyük topraklara sahip Masai bölgesi iki devlet tarafından da çok özel kanunlarla korunuyorlar.

MASAİLER HAKKINDA ÇOK İLGİNÇ BİLGİLER

-Toplam Masai nüfusunun 4-5 milyona vardığı tahmin edilmektedir. Masailer nüfus sayımına karşı, doğumlarını kendi ebeleri tarafından evlerinde gerçekleştiriyorlar bunun için kontrollü bir nüfus sayımı asla mümkün değil.

-Masailer üzerlerine giydikleri rengarenk örtüler ile tanınıyorlar. Resmi kıyafetleri bu ve asla bu kıyafetlerini değiştirmiyorlar. Ayaklarında genelde parmak arası terliğe benzer kendilerine özgü bir terlik bulunuyor. Bu masa örtüsü desenli kıyafetlerin renkleri rastgele seçilmiyor, her renk ve desen bir köydeki aileyi temsil ediyor, bu sebeple kimin hangi aileden olduğunu tanıyabiliyorsunuz.

-Masailer kendi bölgelerindeki köylerde yaşıyorlar. Göçebe bir yapıya sahipler. Her 5 senede bir köylerini taşıyorlar. (Masai köyleri hakkında aşağıda daha detaylı bir tanım bulacaksınız)

-Masailer kendi kendilerini yönetiyorlar, her köyün bir reisi bulunuyor, çevre köylerden oluşan bölgelerinde kendi kurallarını köylerin reisleri belirliyor.

-Masailer vejeteryan bir topluluk, çiftçilik ile geçiniyorlar. İneklerini ve koyunlarını sadece sütleri için besliyorlar, asla satmıyor ve kesip yemiyorlar. Genel bir inanışa göre Masailer hayvan ticareti yapsalar hem ülkedeki et fiyatları düşer hem de Masailer oldukça zengin olabilirler ancak geleneklerine o kadar bağlılar ki asla bu fikre sıcak bakmıyorlar.

-Masailer elektrik kullanmıyor.

-Her ne kadar savaşçı bir geleneğe sahip olsalar da şu anda saldırgan bir tavırları yok, sadece genetikleri gereği oldukça sert bir mizaca sahipler, bakışlar oldukça sert ve çok gülmüyorlar.

-Bir erkek birden fazla kadın ile evlenebiliyor. Başlık parası sistemi geçerli. Başlık parasında nakit para yerine hayvan bağışı söz konusu.

-Toplumda kadının yeri önemli, asla 2. sınıf muamelesi görmüyorlar.

-Kenya yasaları gereği çocuklar liseye kadar eğitim görmek zorunda. Köylere oldukça yakın noktalarda devletin okulları mevcut, çocuklar burada eğitim görüyorlar. Genç jenerasyon oldukça iyi İngilizce konuşuyor. Öğretmenleri genellikle büyük şehirlerde eğitim görmüş ve öğretmenlik diploması kazanmış Masai kökenli kişiler.

 

MASAİ KÖYLERİ HAKKINDA ÇOK DETAYLI BİLGİLER

Masailer toplu olarak köylerde yaşıyorlar. Köyler ortalama 150-600 kişilik bir nüfusa sahip. Her 5 senede bir köylerini taşıyorlar.

Köyler oluşturulurken çevredeki hayvan saldırılarına karşı dikenli çalılıklarla köyün çevresine çitler örülüyor. Sonrasında ise içerisine hayvan dışkılarından küçücük kulübeler yapılıyor. Bu kulübeleri kadınlar yapmak zorunda. Evin inşaası kadınların görevi.

5 senenin sonrasında dışkılar kışın sıcak yazın soğuk tutma işlevini ve sineklerden koruma misyonunu yitiriyor ve köyün reisi ile ileri gelenleri yakında başka bir yer seçerek taşınmaya karar veriyorlar. Taşınırken tüm evler ve çitler yıkılıyor.

Her hanenin kendi hayvanları bulunuyor, bunun dışında köyün ortak sahibi olduğu hayvanlar da mevcut.

Kulübelerin yanında küçücük ahırları bulunuyor, hemen yanında bulunan evlerin içi ise oldukça ufak. Küçücük bir oda, yanda misafir odası dedikleri 1 kişinin zor sığacağı bir alan, evin hemen ortası salon ve salonun bir köşesindeki ateşin yakıldığı çukur ise mutfak olarak adlandırılıyor.

Köyün ortasında yine özel bir şekilde yapılmış çitlerin koruduğu bir açık alan var, akşamları köyün ortak hayvanları buraya konuluyor. Çitler ise özellikle leopar ve aslan saldırılarından korunmak için yapılmış.

Yazın çok sıcak olduğunda örtülerini alıp kulübelerinin önünde uyuyorlar.

MASAİLER NE YEMEK YİYOR

Masailer’in ana yemeği hayvan sütü ve kanından oluşuyor. Evet hayvan kanı onlar için kutsal ve içiyorlar.

Yine kendi yaptıkları hamurlarla ekmek üretiyorlar ancak bizim ekmeklere çok benzemiyor.

Ayrıca yine doğadan topladıkları bitkiler ve nehirlerdeki sularla karıştırıp yaptıkları çok ilginç yemekler de mevcut.

Et tüketimi yasak ve bunu bir suç olarak görüyorlar.

 

MASAİLERİN ERKEKLİĞE GEÇİŞ TÖRENİ

Beni en çok şaşırtan geleneklerin başında Masailer’in erkekliğe geçiş olarak adlandırdıkları bir av seremonisi var.

Yetişkinliğe eriştiklerine inandıkları erkekleri (genellile 12-13 yaşa tekabül eder) başlarında uzman bir yaşlı eşliğinde dağlara yolluyorlar.

Bu genç erkekler grubu ortalama 7-8 kişiden oluşuyor.

Uzman kişi bu erkek grubuna 3 sene boyunca doğada hayatta kalmayı, bitkileri tanımayı, ağaçlardan faydalanmayı ve avlanmayı öğretiyor.

3 sene boyunca köylerine dönmeleri yasak.

3 senenin sonunda erkek olduklarını kanıtlamaları için bir şart var, her bir Masai erkeği bir yetişkin aslanı öldürmek ve yelesi ile dişini kesip köye getirmek zorunda!

Hem de bunu yaparken ciddi ciddi sadece keskin bir bıçak ve mızrak kullanıyorlar. Kulağa her ne kadar saçma ve abartı gelse de ziyaret ettiğimiz köyde kulağı kopmuş ya da bire bir aslan pençesi tarafından yaralar almış kişilerle tanıştık, izlerini çok yakından gördük.

Aslan öldürüp getiremeyen erkeğe kız verilmiyor.

Bizim rehberin kolyesi kendi öldürdüğü aslanın dişinden yapılmıştı mesela.

Kenya devleti her ne kadar bunun önüne geçmeye çalıştıysa da Masailer geleneklerinden bir türlü vazgeçmemişler. Bu esnada yaşamını yitiren genç erkek sayısı da tahmin edersiniz ki bir hayli fazla.

 

MASAİLER KIZ ALIP VERME GELENEKLERİ

Masailer’de kız alıp verme geleneği de kendi yaşam tarzları kadar enteresan.

Öncelikle erkeğin 3 sene zorunlu görevini! bitirmiş olması gerekiyor. Sonrasında kızı ailesinden istiyor. Kızı almak için erkek kızın ailesine 10 inek bağışlamak zorunda. Ancak istisnai bir durum var.

Masailer ince uzun bir yapıya sahipler. Bu da iyi zıplamalarından geliyor.

Her köyde en yükseğe zıplama yarışması yapılıyor erkekler arasında. En yükseğe zıplayan erkek istediği kızı 6 inek indirimle 4 ineğe alma hakkı kazanıyor.

MASAİLER SEYAHAT GELENEKLERİ

Masailer Kenya ve Tanzanya’ya yayılmış büyük bir kabile ve hemen hepsi bir şekilde akrabalık bağı ile bağlı.

Sadece Masai kabilesine özgü olarak 2 sınır arasında özgürce seyahat edebiliyorlar. Herhangi bir şekilde pasaporta ya da kimliğe ihtiyaç duymuyorlar. Onlar da zaten bu 2 ülkeyi ülke olarak görmüyor, sadece kendi topraklarını kabul ediyorlar.

MASAİLER – TURİSTİK ZİYARETLER

Özellikle Kenya’da safari turu yapıyorsanız Masailer’i turistik olarak ziyaret etmek mümkün.

Dünyanın en önemli milli parklarından biri olan Masai Mara’nın hemen yanı başında onlarca Masai köyü bulunuyor.

Kişi başı 15 dolar vererek Masai köylerini ziyaret edebilir, gönlünüzce fotoğraf çekebilirsiniz. Ayrıca köyden iyi derecede İngilizce bilen bir erkek Masailer’in yaşantısı hakkında oldukça detaylı bilgiler de veriyor bu tur sırasında.

Sakın ola kendiniz dümdüz köye girip fotoğraf çekmeye kalkmayın, bu konuda oldukça sert olabiliyorlar izinsiz ve para vermeden girerseniz.

 

1

 Düşkünlük / 0 Yorumlar
Bu yazıyı paylaşın:

Bu yazı yorumu


Kaydırmak için formda tıklayın

Arşivler

> <
Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec
Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec