21
Eki-2017

İZLANDA HAKKINDA MUTLAKA BİLİNMESİ GEREKENLER

Gezi Yazıları   /  

İzlanda gezilecek görülecek yerler listesine göz atmadan önce İzlanda hakkında derin bilgi sahibi olabileceğiniz, İzlanda turları öncesinde işinize mutlaka yarayacak muhteşem bir yazıyla daha karşınızdayız.

Kuzeyin bu muhteşem ülkesinin o kadar acayip kuralları, gelenekleri ve bilinmesi gerekenleri var ki hepsini bir yazıda toplayalım dedik.

Bu yazı sonrasında İzlanda’ya aşık olacağınıza ve İzlanda turu için yanıp tutuşacağınıza eminiz.

İzlanda turumuzda yaptığımız buzul bot turumuz öncesinde…

50 maddede dünyanın en ilginç doğasına sahip ülkesi İzlanda  hakkında mutlaka bilinmesi gerekenler!

1- İzlanda Kuzey Atlantik’te yer alan bir ada ülkesi. Her ne kadar Avrupa Birliği üyesi olsa da resmi olarak ülke Kuzey Amerika ve Avrupa tektonik oluşumlarının ortasında yer alıyor. Nasıl Türkiye hem Avrupa hem de Asya üzerine kuruluysa aynı şekilde İzlanda da hem Kuzey Amerika hem de Avrupa üzerine kurulu.

2- Bu şirin ülkenin nüfusu 340.000 , 120.000 kişilik başkent Reykjavik ülkenin en büyük şehri ve dünyanın en kuzeyindeki başkenti kabul ediliyor.

3- Ülkenin en büyük 2. şehri kuzeyde yer alan Akureyri, nüfusu yalnızca 15.000, evet sadece 15.000 kişilik miniminnacık bir yer.

4- İzlanda ekonomisi 3 temele dayanıyor, turizm, balıkçılık ve alüminyum.

5- İzlanda turizmi 2014 yılında resmen bir patlama gerçekleştiriyor, 2016’da ülkeyi 1.2 milyon kişi ziyaret etmiş, bu da toplam nüfusun 3 katı demek. Gayri safi milli hasılayı varın siz düşünün.

6- İzlanda Kuzey Amerika ve Avrupa tektonik oluşumlarının çarpıştığı noktada bulunuyor. Bu büyük çarpışma adanın ana oluşum nedeni. Her yıl bu tektonik plakalar 2 cm kadar açılıyor. Ülkede 130 tane volkan bulunuyor, bunların çoğu aktif ve oluşum nedeni bu tektonik çarpışma!

7- Thingvellir Milli Parkı‘nda bu tektonik oluşumların çarpıştığı noktada ayaklarınızı açarsanız bir ayağınız Kuzey Amerika’ya diğer ayağınız ise Avrupa’ya basıyor. Aynı şekilde hemen yanıbaşında gölde dalışlar yapılıyor, dip dalışta elleriniz ile 2 kıtayı aynı anda kucaklayabiliyorsunuz.

8- İzlanda daha öncesinde Danimarka Krallığı’na bağlı bir devlet iken 1918’de bağımsızlığını ilan ediyor, 1944’te ise tam bağımsız demokrasisine kavuşuyor.

9- Dünyanın ilk parlamentosu yine Thingvellir Milli Parkı’nın içinde bulunuyor. Vikinglere ait olan bu parlamentonun bulunduğu nokta İzlanda tarihinde de oldukça önemli çünkü ilk bağımsızlık anlaşması İzlanda’nın ilk başbakanı tarafından burada imzalanıyor.

10- Ülkede soyadı kanunu yok, herkes anne-babasının ismi ile anılıyor, bir şeyin oğlu, bir şeyin kızı vs gibi. Yabancı biriyle evlenen bir İzlandalı kadın yasal olarak o soyadı almak zorunda da değil.

11- Dünyanın jeolojik olarak en yeni ülkesi, sadece 25 milyon yaşında!

12- Ülke doğal sıcak su kaynakları ile ünlü, her yerden dumanlar fışkırıyor. Böyle olunca jeotermal enerjiyi mükemmel biçimde kullanıyorlar ve bunu elektrik, ısınma ve sıcak su olarak üretiyorlar. Bu sebeple ısınma, elektrik ve su faturaları ekonomiye oranla çok çok komik rakamlarda geliyor.

13- Adaya ilk basanlar Viking klanları, Norveç’ten geldikleri tahmin ediliyor. MS. 800’ler…

14- Seçimle başa gelen ilk kadın cumhurbaşkanı İzlanda’da…

15- Dünyanın Fince’den sonra öğrenilmesi en zor 2. dili İzlandaca. 9. yy’dan bu yana hiç bozulmamış olan dil sayesinde yüzyıllar önce yazılmış destanları bile rahatlıkla okuyabiliyorlar. Ülkeye gelen yabancıların yerel dili ortalama öğrenme süreleri ise 4 yıl!

16- İzlanda dünyanın en güvenli ülkelerinden biri kabul ediliyor. Ordusu olmayan ülkede polisin silah taşıması da yasak.

17- Öyle istediğiniz her yerde alkol bulamıyorsunuz, alkol satan özel devlet dükkanları bulunuyor ve alkollü içecek satışı sadece o dükkanlardan yapılıyor. Barlarda biralar 12 Euro, bu özel marketlerde ise 2.5 Euro civarı.

18- 2008’de ülke iflas ediyor ki bu son 100 yılda herhangi bir ülkede görülmüş bir hadise değil. Bankalar tamamen iflas ettikten sonra ülkenin resmi para birimi de inanılmaz bir değer kaybediyor. Sonraki 4 yıllık planlama sürecinde ülke iflastan bugün dünyanın refah seviyesi en yüksek ekonomilerinden biri haline geliyor. Şunu da unutmayalım 2014’te %85 ivme ile fırlayan turizmin de bu konudaki etkisi oldukça büyük.

19- 340.000 kişilik bir nüfusa sahip olmasına rağmen İzlanda bayrağı taşıyan ve yüksek hacimler ile çalışan 2 tane havayoluna sahipler, Icelandair ve Wow Air.

20- İzlanda turumuz sırasında tarihlerindeki bir ilke de tanıklık ettik, İzlanda futbol konusundaki gelişimini sürdürüyor ve 2018 Rusya Dünya Kupası’na direk olarak katılım hakkı kazandılar.

21- Ülkedeki eğitim sistemi oldukça enteresan. Herkes okula 5 yaşında başlıyor ve 15 yaşına kadar ilkokul-ortaokul süreçleri devam ediyor, sonrasında 15-20 yaş arası lise eğitimi tarzı (onlar kolej diyorlar) bir eğitimleri var. 20 yaş sonrası ise üniversite dönemi başlıyor ancak üniversitenin belirli bir yılı yok, tamamen seçtiğiniz bölümün uzmanlığına göre okuduğunuz üniversitenin yılı bölümüne göre değişiyor, mesela turizm 2 sene.

22- İzlanda’da hiç McDonald’s yok, 2009’da kapanan son şubesindeki son menüyü alan abimiz menüyü Bus Hostel’de sergiliyor, dileyenler hala gidip ziyaret edebiliyor. Ben sevdim bu kafayı!

23- Dünyanın en çok kola tüketen ülkelerinin başında İzlanda geliyor, Pepsi’nin satış rakamlarının Coca Cola’dan daha yüksek olduğu nadir ülkelerden biri aynı zamanda.

24- İzlanda’daki dini gelenekler de enteresan. Ülkenin %35’i resmi olarak Lüteryan. (Hıristiyanlığın bir kolu gibi düşünebilirsiniz), aynı zamanda %40’lık bir kesim ise Icelandic Norse dinine inanıyor. Norse dini kuzey Avrupa ülkelerine özgü, ataları Viking’lerden gelen ve paganizm ile bağdaşan bir din. Odin’i duymayanınız yoktur herhalde? Geri kalanlar ise çeşitli dinlere ayrılmışlar, vergi vermemek adına din değiştirenlerin oranı da oldukça yüksek. 40 yaş altı kişilerin %80’i ise ateist yani herhangi bir Tanrı inancı yok.

25- İnanması çok güç ancak böyle modern ve gelişmiş bir ülkede halkın %85’i Elflere inanıyor. Troll’lere inanan oranı da bir hayli fazla.

26- İzlanda’da 10.000’den fazla şelale bulunduğunu biliyor muydunuz?

27- İzlanda Avrupa‘nın en çok volkan bulunduran ve en büyük buzuluna sahip ülkesi. Bu sebeple ülke “Land of Ice and Fire” yani Buzun ve Ateşin Diyarı olarak anılıyor.

28– İzlanda sosyal devlet anlayışı ile yönetiliyor. Eğitim tamamen bedava ancak ne yazık ki pek çok Türkçe blogta yanlış olarak belirtilen bir bilgiyi düzeltmekte fayda var, İzlanda’da sağlık sistemi tamamen ücretsiz değil.

29- Avrupa’nın doğal orman bulunmayan tek ülkesi, bunun sebebi ise ana toprak yapısının volkan patlamaları sonucu lavlarının ağaç yetiştirmeye uygun olmaması. İnsan eliyle yapılan ağaçlandırmalar sonrası insan yapımı ormanlar oluşturmuşlar.

30- İzlanda’da bir aktif bir volkanın patlama süresi 6 senede 1. Yani her 6 yılda bir irili ufaklı ülkedeki herhangi bir aktif volkan lav püskürtüyor.

31- İzlanda gerek doğası gerekse de her aktivitenin farklı dönemlerde yapılabilmesi dolayısıyla yılın 12 ayı turist çekebiliyor.

32- İzlanda’da başkent Reykjavik, Husavik ve Akureyri‘de olmak üzere 3 farklı noktada dünyanın en büyük memeli balinaları görebileceğiniz tekne turları düzenleniyor. İzlanda’daki balina turları mart – kasım ayları arasında düzenleniyor.

İzlanda’nın balina başkenti Husavik’teyiz!

33- Teknoloji konusunda büyük atılımlar yapan İzlanda’da büyük şehirlerin tümünde ücretsiz internet bulunuyor. Aynı zamanda turist taşıyan tüm otobüslerde, şehirler arası otobüslerde ve kiralık araçların (isteğinize bağlı) içlerinde de yine internet erişimi mevcut.

34- İzlanda’nın bence en büyük figürü eski Reykjavik valisi Jon Gnarr. Eski bir komedyen olan Jon Gnarr seçimlere tamamen geyik amacıyla giriyor ve %34’lük bir oy oranıyla seçiliyor. Arkadaşları ile birlikte kurduğu partinin adı ise The Best Party (En İyi Parti).
Onedio.com çok güzel bir derlemesini yapmış, meraklıları buyursun.

35- Reykjavik dünyanın en temiz başkenti olarak kabul ediliyor.

36- İzlanda’da tüm milli parklara girişler ücretsiz. Hiçbir milli parkın girişinde güvenlik görevlisi ya da herhangi yetkili bir abi bulunmuyor. Etraf tertemiz, yere çöp atanını görmedik.

37- Her ne kadar modern bir toplum olsalar da ne yazık ki bazı kötü geleneklerine hala devam ediyorlar. İzlanda balina avlamanın dünyada yasal olduğu çok az ülkeden biri. Ancak yine de bir şekilde balina avcılığını da lisansa tabi tutmuşlar, herkes balina avlayamıyor ve bu özel lisansa sahip olanlar da belirli oranda avlayabiliyor. Çok yakında tamamen yasaklanması gündemde.

38- Puffin denen dünyaca ünlü kuşları var, göç eden puffinler nisan-eylül ayları arasında İzlanda’da bulunuyor. Yine insan vahşeti mi dersiniz bilemiyorum ancak bazı restaurantların menülerinde puffin eti bulmak mümkün 🙁

39-En meşhur tekstil ürünleri herkesin üzerinde bulunan, koyun yününden yapılan kalın yün kazaklar. Kazakların tanesi 90 Euro’dan başladığı için alamadık tabiki de 🙁

40-Kuzey ışıklarının dünya üzerinde en güzel görüldüğü lokasyonlardan birisi de İzlanda. Ekim-mart arası görülen kuzey ışıkları tamamen solar aktiviteye ve havanın açık olmasına bağlı olarak değişiyor ancak en az 7 günlük tatillerde görme olasılığınız oldukça yüksek.

İzlanda başkent Reykjavik’te kuzey ışıkları

41-İzlanda başbakanı geçen günlerde ananaslı pizzayı elimde olsa yasaklardım, o kadar kötü açıklaması ile gündeme geldi. İşin geyiği bir yana başbakan pizza hastasıymış ve onu herhangi bir pizzacıda sırada beklerken görmek çok olağan bir şeymiş.

42-İzlanda’nın doğusundaki fiyort oluşumları dünyaca ünlü Norveç fiyortları ile oldukça benzerlik gösteriyor.

43-İzlanda para birimi İzlanda Kronası, bugünlerde 1 Euro 120 krona ediyor. 2008 krizinden sonra değer kaybeden para birimi bugünlerde tekrardan şaha kalkmış durumda.

44-İzlanda’da hemen her çeşmeden su içilebiliyor, ayrıca gittiğiniz her şelalede su doldurmayı da unutmayın. İzlanda suyu dünyanın en temiz sularından biri olarak kabul ediliyor.

45-İzlanda atları dünyaca ünlü, normal bildiğimiz atlara göre boyutları daha küçük ve midilliye benziyorlar fakat İzlanda hatlarını dünyaca ünlü yapan şey ise normal atların 2 ya da 3 farklı pozisyonda yürüyebiliyorken İzlanda atlarının doğuştan itibaren 5 farklı pozisyonda yürüyebiliyor olmasıymış. Kulağa biraz değişik gelse de atlarla ilgilenenler ne demek istediğimizi anlayacaktır.

46-İzlanda Avrupa’nın en’lerine sahip bir ülke, en temiz başkent, en yüksek debi ile akan şelale, en büyük buzul, en temiz su gibi pek çok en’lere sahipler.

47-İzlandalılar sanıldığı gibi sapsarı değiller, ırkın karışımından değil Viking kökenlerinin genlerini hala devam ettiriyorlar. Aklınıza sapsarı insanlar gelmesin, evet sarışınlar tabiki de oldukça fazla ancak esmerler de azımsanmayacak derecede.

48-Avrupa’da en fazla film lokasyonu olarak kullanılan ülkelerinden biri de. İzlanda. Rakipleri İtalya, Çek Cumhuriyeti ve İspanya ile büyük bir yarış içerisinde olsa da İzlanda’da azımsanmayacak kadar Hollywood prodüksiyonu dizi-film çekiliyor.

49-İstanbul-Reykjavik uçuşları (direk uçuş olmamasına rağmen) ortalama 6.30 saat sürerken Reykjavik -New York uçuşları 5.30 saat sürüyor, nerede olduğu konusunda aydınlatıcı olur!

50-İzlanda’da hissedilen sıcaklık normal sıcaklığın her zaman üzerinde oluyor. Evet buzul ülkesinde bu bilgi enteresan gelse de sebebi basit, Kuzey Atlantik’i etkileyen gulfstream İzlanda’ya sıcak rüzgarlar bırakıyor, bu nedenle Kanada’nın -20’si ile İzlanda’nın -20’si arasında hissedilen sıcaklık farkı oldukça fazla.

 

0

 Düşkünlük / 0 Yorumlar
Bu yazıyı paylaşın:

Bu yazı yorumu


Kaydırmak için formda tıklayın

Arşivler

> <
Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec
Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec